10. grudnia od kilkudziesięciu lat obchodzimy Międzynarodowy Dzień Praw Człowieka, ponieważ tego dnia przypada rocznica podpisania Powszechna Deklaracja Praw Człowieka, a także przyjęta Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. “Jednak abstrakcyjne zobowiązania nie wystarczą. Musimy stawiać czoła nierówności i nietolerancji – wszędzie i zawsze, gdy je spotykamy” – tak czytamy w przesłaniu Sekretarza Generalnego ONZ na dzień 10. grudnia 2009.„Wszyscy ludzie rodzą się wolni i równi pod względem swej godności i swych praw”.10 grudnia jest międzynarodowym dniem ochrony Praw Człowieka. W 1948 roku, w paryskim Palais de Chaillot została podpisana  Powszechna Deklaracja Praw człowieka przez ONZ, a także przyjęta Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania.

Od początku świata człowiek myślał i czuł się Osobą. Realia niestety bywały inne, ponieważ natura ludzka jest przewrotna i sprawdza się w tym momencie stwierdzenie
“homo homini lupus”(człowiek człowiekowi wilkiem) słynnego filozofa Plauta. Dlaczego wysnuwam taki pesymistyczny obraz? Ponieważ jak wszyscy wiemy, człowiek od zarania
dziejów podlegał przemocy, uciskowi i uprzedmiotowieniu, stanu niewolnictwa i poddaństwa. To ludzie ludziom zgotowywali ten los. Właśnie w tym czasie kształtowała się idea wolności, która zrodziła na przestrzeni wieków różne formy  deklaracji bądź praw chroniących godność  osobistą  i wolność, które były modyfikowane i ulepszane. Jednym z najsłodszych owoców cierpienia niewolników, przemocy i braku równouprawnienia była deklaracja Praw Człowieka ponieważ zyskały one wówczas miano uniwersalnych zasad obejmujących
wszelkie aspekty życia ludzkiego. Deklaracja wraz z  Międzynarodowym Paktem Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych (1966 r.), Międzynarodowym Paktem Praw Obywatelskich i Politycznych oraz dwoma Protokołami Fakultatywnymi: ustanawiającymi prawo do wnoszenia indywidualnej petycji (1966 r.) i  w sprawie zniesienia kary śmierci (1989 r.) tworzą Kartę Narodów Zjednoczonych (Zbiór Praw Człowieka).

W Międzynarodowej Karcie Praw człowieka wiele warunków jest sformułowanych w sposób który stawia człowieka na najwyższym miejscu  i  skupia się na tym aby zapewnić mu jak najwięcej korzyści i bezpieczeństwa.
Są to m.in:
-prawo do życia;
-prawo do wolności myśli, sumienia i wyznania;
-prawo każdego człowieka do uznawania wszędzie jego podmiotowości prawnej;
-zakaz stosowania tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania lub karania;
-zakaz trzymania człowieka w niewolnictwie lub poddaństwie;
-zakaz skazywania człowieka za czyn, który nie stanowił przestępstwa w chwili jego popełnienia;
-zakaz pozbawiania wolności jedynie z powodu niemożności wywiązania się z zobowiązań umownych;
-w razie prześladowania: zakaz zastraszania, torturowania i stosowania niewolnictwa, prawo do życia w godziwych warunkach materialnych.

Warto wspomnieć, że za podwaliny tych dokumentów można uważać Prawo Rzymskie, a także chrześcijaństwo, które niosło w sobie istotne myślenie o człowieku i jego prawach,
skoro każdy człowiek postrzegany był jako “stworzony  na obraz i podobieństwo Boże”.
Teraz w ONZ tą problematyką zajmują się m.in. Komisja Praw Człowieka, Komisja ds. Społecznej Pozycji Kobiet, Podkomisja ds. Zapobiegania Dyskryminacji Mniejszości i Ich Obrony oraz Podkomisja ds. Wolności Informacji i Prasy.
Mimo tych wszystkich starań Prawa Człowieka są wciąż łamane. W Europie są sformułowane na wysokim poziomie jednakże, to nie sprawia, że są nieskazitelne i każdy organ państwa ich przestrzega.
Często spotykamy się z sytuacjami, w których źle traktowane są kobiety i dzieci. Przypadki te są wręcz niezliczone i mają miejsce nie tylko w krajach Globalnego Południa, gdzie nie ma warunków do przestrzegania wszystkich praw ze względu choćby nawet na brak dostępu do dokumentów, ale także w państwach rozwiniętych, o wysokim statucie społecznym. Przykładem mogą być Węgry, Austria, Bułgaria, Turcja, a także Polska. Aby zwalczyć problem dyskryminacji potrzebujemy wykształconych prawników, działaczy społecznych i przede wszystkim ludzi, którzy nie pozwolą na złe traktowanie innych.

Mówiąc bardzo ogólnie, świat to nasz wspólny dom, a my będąc ludźmi tworzymy rodzinę. To MY jesteśmy odpowiedzialni za to jak będą wyglądać nasze relacje i jak będzie wyglądało życie naszych braci, sióstr i dzieci. Aby zwrócić na to uwagę, z okazji obchodów  rocznicy organizowane są różne  wydarzenia. Zapraszamy!

Paulina Szydłowska

W Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka zapisano m.in.

Artykuł 1
Wszyscy ludzie rodzą się wolni i równi pod względem swej godności i swych praw. Są oni obdarzeni rozumem i sumieniem i powinni postępować wobec innych w duchu braterstwa.

Artykuł 2
Każdy człowiek posiada wszystkie prawa i wolności zawarte w niniejszej Deklaracji bez względu na jakiekolwiek różnice rasy, koloru, płci, języka, wyznania, poglądów politycznych i innych, narodowości, pochodzenia społecznego, majątku, urodzenia lub jakiegokolwiek innego stanu.

Nie wolno ponadto czynić żadnej różnicy w zależności od sytuacji politycznej, prawnej lub międzynarodowej kraju lub obszaru, do którego dana osoba przynależy, bez względu na to, czy dany kraj lub obszar jest niepodległy, czy też podlega systemowi powiernictwa, nie rządzi się samodzielnie lub jest w jakikolwiek sposób ograniczony w swej niepodległości.

Artykuł 3
Każdy człowiek ma prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa swej osoby.

Artykuł 4
Nie wolno nikogo czynić niewolnikiem ani nakładać na nikogo służebności; niewolnictwo i handel niewolnikami są zakazane we wszystkich swych postaciach.

Artykuł 5
Nie wolno nikogo torturować ani karać lub traktować w sposób okrutny, nieludzki lub poniżający.

Artykuł 6
Każdy człowiek ma prawo do uznawania wszędzie jego osobowości prawnej.

Artykuł 7
Wszyscy są równi wobec prawa i mają prawo, bez jakiejkolwiek różnicy, do jednakowej ochrony prawnej. Wszyscy mają prawo do jednakowej ochrony przed jakąkolwiek dyskryminacją, będącą pogwałceniem niniejszej Deklaracji, i przed jakimkolwiek narażeniem na taką dyskryminację.

Artykuł 8
Każdy człowiek ma prawo do skutecznego odwoływania się do kompetentnych sądów krajowych przeciw czynom stanowiącym pogwałcenie podstawowych praw przyznanych mu przez konstytucję lub przez prawo.

Artykuł 9
Nikogo nie wolno samowolnie aresztować, zatrzymać lub wygnać z kraju.

Artykuł 10
Każdy człowiek ma na warunkach całkowitej równości prawo, aby przy rozstrzyganiu o jego prawach i zobowiązaniach lub o zasadności wysuwanego przeciw niemu oskarżenia o popełnienie przestępstwa być słuchanym sprawiedliwie i publicznie przez niezależny i bezstronny sąd.